Deprem gibi afetler günün herhangi bir saatinde meydana gelebilir. Ancak depremin gece, insanlar uyurken gerçekleşmesi hazırlıksız yakalanma riskini artırabilir. Elektriklerin kesilmesi, etrafın karanlık olması, kırılan camların zemine dağılması veya evin güvenli şekilde terk edilmesinin zorlaşması gibi durumlarda önceden hazırlanmış bir başucu deprem çantası, ihtiyaç duyulan temel malzemelere hızlı şekilde ulaşmayı sağlayabilir.
Başucu deprem çantası; klasik afet ve acil durum çantasının yerini almak zorunda değildir. Daha çok, yatak odasında kolay erişilebilecek bir noktada tutulan ve özellikle depremden sonraki ilk dakikalarda ihtiyaç duyulabilecek malzemeleri içeren tamamlayıcı bir acil durum çantasıdır.
Bu nedenle evde afet hazırlığı yapılırken yalnızca büyük bir deprem çantası hazırlamak yerine, yatak odasında erişilebilir bir acil durum çantası bulundurmak da değerlendirilebilir.
Gece meydana gelen bir depremde ilk sorunlardan biri yön bulmak ve güvenli hareket etmektir. Deprem sonrasında elektrik kesilebilir, eşyalar devrilebilir ve zeminde kırık cam veya kesici parçalar bulunabilir.
Üstelik günlük hayatta kolaylıkla ulaşılabilen telefon, ayakkabı, el feneri veya ilaç gibi eşyalar deprem sonrasında aynı yerde olmayabilir.
Bu nedenle başucu deprem çantasının temel amacı, afet sonrasında en kritik ilk ihtiyaçları mümkün olduğunca hızlı ve kolay ulaşılabilir hale getirmektir.
Özellikle el feneri, düdük, koruyucu ekipman ve temel ilk yardım malzemelerinin yatak odasında belirlenmiş bir noktada bulunması önemli bir avantaj sağlayabilir.
Çantanın içeriği kadar bulunduğu yer de önemlidir.
Başucu deprem çantası yatağın hemen yanında ancak devrilebilecek ağır mobilyaların altında kalmayacak, kolay erişilebilir ve mümkünse yeri önceden aile bireyleri tarafından bilinen bir noktada tutulmalıdır.
Çantanın dolabın en üst rafı gibi deprem sonrasında erişilmesi güç olabilecek yerlere konulması önerilmez.
Amaç, kişinin karanlıkta dahi çantanın nerede olduğunu bilmesi ve mümkün olduğunca hızlı ulaşabilmesidir.
Çantanın konumu belirlenirken gardırop, kitaplık, televizyon, ayna ve ağır raflar gibi deprem sırasında devrilebilecek veya kırılabilecek eşyalar da dikkate alınmalıdır.
Her evin ve kişinin ihtiyaçları farklıdır. Bu nedenle tek bir standart içerik herkes için yeterli olmayabilir. Bununla birlikte yatak odasında bulundurulan bir deprem ve acil durum çantasında aşağıdaki malzemeler değerlendirilebilir:
Gece gerçekleşen bir depremde elektriklerin kesilmesi ihtimaline karşı en önemli ekipmanlardan biridir.
El fenerinin çalışır durumda olduğu düzenli olarak kontrol edilmeli; pilli modeller kullanılıyorsa uygun yedek pil bulundurulmalıdır.
Enkaz altında kalma veya yardım ekiplerine sesini duyuramama durumunda düdük önemli bir haber verme aracı olabilir.
Küçük ve hafif olması nedeniyle başucu deprem çantasının erişilebilir bölümlerinden birinde tutulması uygundur.
Küçük kesikler, sıyrıklar ve benzeri yaralanmalar için temel ilk yardım malzemeleri çantada bulunabilir.
Örneğin:
İlk yardım malzemelerinin son kullanma tarihleri düzenli olarak kontrol edilmelidir.
Depremden sonra yerde kırık cam, taş, metal veya diğer kesici parçalar bulunabilir.
Bu nedenle yatağın yanında kolay giyilebilen, ayağı mümkün olduğunca koruyan sağlam tabanlı kapalı bir ayakkabı bulundurmak faydalı olabilir.
Ayakkabının doğrudan çantanın içerisinde bulunması şart değildir; çantayla birlikte belirlenen güvenli noktada tutulabilir.
Kırılmış veya devrilmiş eşyaların bulunduğu alanlarda ellerin korunmasına yardımcı olmak amacıyla dayanıklı bir çift eldiven bulundurulabilir.
Deprem sonrasında oluşabilecek yoğun toz ve partiküllere karşı uygun bir maske çantaya eklenebilir.
Cep telefonu afet sonrasında iletişim, bilgi alma ve gerektiğinde yardım çağırma açısından önemli olabilir.
Bu nedenle şarj edilmiş bir powerbank ve telefona uygun şarj kablosunun çantada bulunması değerlendirilebilir.
Powerbank’in şarj seviyesi belirli aralıklarla kontrol edilmelidir.
Çantanın büyüklüğüne uygun miktarda ambalajlı içme suyu bulundurulabilir. Suyun son tüketim tarihi ve ambalajının durumu periyodik olarak kontrol edilmelidir.
Telefonların kullanılamadığı durumlar düşünülerek küçük bir kart üzerine önemli bilgiler yazılabilir:
Kişisel ve sağlıkla ilgili bilgilerin yalnızca gerekli olan kısmının yazılması ve kartın güvenli şekilde saklanması önemlidir.
Düzenli ilaç kullanan kişilerin afet hazırlığı kişisel ihtiyaçlara göre planlanmalıdır.
İlaçların saklama koşulları, reçete gereklilikleri ve son kullanma tarihleri farklı olabileceğinden, çantada ilaç bulundurma konusunda doktor veya eczacıdan bilgi alınması uygun olur.
Ayrıca kullanılan ilaçların adlarının ve doz bilgilerinin yazılı olduğu güncel bir listenin acil durum bilgilerinin arasında bulunması yararlı olabilir.
Bu iki çantanın kullanım amacı birbirinden biraz farklıdır.
Başucu deprem çantası, özellikle depremden hemen sonraki ilk dakikalarda kolay ulaşılması gereken temel ekipmanlara odaklanır.
Ana afet ve acil durum çantası ise su, gıda, hijyen ürünleri, yedek kıyafetler, iletişim ekipmanları ve kişisel ihtiyaçlar gibi daha kapsamlı malzemeleri içerebilir.
Bu nedenle birini diğerinin alternatifi olarak görmek yerine, mümkünse birbirini tamamlayan iki farklı hazırlık olarak düşünmek daha doğru olabilir.
Örneğin evin uygun bir bölümünde kapsamlı afet çantası bulunurken, yatak odasında daha kompakt bir başucu acil durum çantası hazırlanabilir.
Deprem çantası hazırlanırken evde yaşayan herkesin ihtiyaçları dikkate alınmalıdır.
Bebek bulunan evlerde bez ve bebeğe özel temel ihtiyaçlar; yaşlı bireylerin bulunduğu evlerde kişisel ihtiyaç malzemeleri; evcil hayvan bulunan evlerde ise tasma, taşıma ekipmanı, mama ve su gibi ihtiyaçlar ayrıca planlanabilir.
Aynı şekilde gözlük kullanan kişilerin yedek gözlüklerini güvenli ve erişilebilir bir yerde bulundurmaları düşünülebilir.
En iyi deprem çantası, yalnızca çok sayıda malzeme içeren değil, onu kullanacak kişilerin gerçek ihtiyaçlarına göre hazırlanmış çantadır.
Deprem çantasını sıfırdan hazırlamak mümkündür. Ancak gerekli ekipmanların ayrı ayrı belirlenmesi, satın alınması ve bir araya getirilmesi zaman alabilir.
Hazır deprem ve afet çantaları, temel ihtiyaçların tek bir paket içerisinde toplanmasını sağlayarak hazırlık sürecini kolaylaştırabilir.
Burada önemli olan yalnızca ürün sayısı değildir. Çantanın içeriğinin gerçekten ihtiyaç duyulabilecek malzemelerden oluşması, ürünlerin kullanılabilir durumda olması ve kişisel ihtiyaçlara göre tamamlanabilmesi gerekir.
Hazır bir çanta satın alındığında da içeriği mutlaka kontrol edilmeli ve aile bireylerinin ihtiyaçlarına göre eklemeler yapılmalıdır.
Afet hazırlığını daha pratik hale getirmek isteyenler için Doğal Eczane bünyesinde sunulan Afet Çantası markalı ürünler, deprem ve diğer acil durumlara yönelik hazırlık sürecinde değerlendirilebilecek seçenekler arasında yer alır.
Afet Çantası ürünlerinde amaç; afet sırasında veya sonrasında ihtiyaç duyulabilecek temel ekipmanları bir araya getirerek kullanıcıların hazırlık sürecini kolaylaştırmaktır.
Başucu kullanımına yönelik kompakt çözümlerden daha kapsamlı afet hazırlık setlerine kadar farklı ihtiyaçlara uygun ürün seçenekleri değerlendirilebilir.
Hazır ürün tercih ederken satın alınacak setin içeriğinin incelenmesi ve kişinin kendi ihtiyaçlarına göre eksiklerin tamamlanması önemlidir.
Özellikle ailede çocuk, yaşlı, engelli birey veya düzenli ilaç kullanan kişi bulunuyorsa standart bir afet çantasına güvenmek yerine kişisel ihtiyaçların ayrıca planlanması gerekir.
Acil durum çantasının bir kez hazırlanıp yıllarca unutulması doğru değildir.
Çantadaki bazı ürünlerin kullanım veya son kullanma süreleri olabilir. Piller boşalabilir, powerbank şarjını kaybedebilir, su ve gıda ürünlerinin tarihleri geçebilir veya aile bireylerinin ihtiyaçları zaman içinde değişebilir.
Bu nedenle çanta belirli aralıklarla kontrol edilmelidir.
Kontrol sırasında özellikle şu noktalar gözden geçirilmelidir:
Takvimde yılda birkaç kez hatırlatıcı oluşturmak bu kontrollerin unutulmasını önleyebilir.
Başucu deprem çantası önemli bir hazırlık aracıdır ancak tek başına yeterli değildir.
Yatak odasında devrilebilecek mobilyaların güvenli şekilde sabitlenmesi, yatağın çevresindeki ağır ve kırılabilir eşyaların değerlendirilmesi, aile afet planının oluşturulması ve deprem sırasında nasıl davranılacağının bilinmesi de afet hazırlığının parçalarıdır.
Aile bireylerinin afet sonrasında nerede buluşacağını bilmesi ve iletişim planının önceden belirlenmesi de önemlidir.
Deprem anında ise çantaya ulaşmaya çalışmak için güvenli davranış bırakılmamalıdır. Öncelik deprem sırasında kişinin kendisini korumasıdır; çanta, sarsıntı sonrasında güvenli olduğunda kullanılmak üzere hazırlanır.
Depremin ne zaman meydana geleceğini bilmek mümkün değildir. Ancak evimizi ve ihtiyaçlarımızı önceden hazırlamak mümkündür.
Özellikle gece meydana gelebilecek bir deprem düşünülerek yatak odasında erişilebilir bir başucu deprem çantası bulundurmak; el feneri, düdük, ilk yardım ekipmanları ve diğer temel ihtiyaçlara hızlı ulaşmayı kolaylaştırabilir.
Doğal Eczane tarafından sunulan Afet Çantası markalı hazır ürünler de afet hazırlığına başlamak veya mevcut hazırlıkları tamamlamak isteyenler için değerlendirilebilir.
Unutmayın: Afet çantası satın almak hazırlığın yalnızca bir bölümüdür. Çantanın doğru yerde tutulması, içeriğinin kişisel ihtiyaçlara göre düzenlenmesi, ürünlerin periyodik olarak kontrol edilmesi ve aile afet planının oluşturulması birlikte ele alınmalıdır.
Depreme hazırlık, deprem olduktan sonra değil, öncesinde başlar.
